Genelikle altlı
üstlü bakışım gösteren ve gametofitleri
yatay duran karayosunları sınıfıdır.
Ciğeryosunları sınıfında
8.000' den fazla tür yer alır; dünyanın her
yerinde, özellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaygın olan bu yosunlar çoğunlukla
yerde, kayaların üzerinde ya da ağaçların gövdesinde yaşar. Altlı-üstlü bakışım
gösteren tallı ciğeryosunları grubunda
marchantiales, anthoceratales, sphaerocarpales takımları ile jungermanniales takımının bir kısmı, çoğunlukla yaprağımsı
yatay saplı, ikiyanlı bakışımlı yapraklı ciğeryosunları grubundaysa (türlerin
85'i) jungermanniales takımının büyük
kısmı yer alır.
Tallı ciğeryosunlarından Marchantia
polymorpha türünde tal yassı, tal çevresi
lopludur; bu yosun ince çengelciklerle yere tutunur, eşeysiz çoğalma organları
olan gemulaları zarif küçük sepetçikler
meydana getirir. Erkek talların üzerinde
kısa saplı şapkalar, onların alt yüzünde de
anteridiler bulunur; dişi tallardaki şapkaların sapı daha uzun, şapka loplarının yarıklanı da daha derindir, bu lopların arasında arkegonları barındıran zarsı pulcuklar bulunur: iri sporogonlar burada doğar
ve döllendikten sonra burada büyür, olgunlaşınca düzenli biçimde açılarak sporları çevreye saçar. Sporlar çimlenerek ya
erkek tal, ya da dişi tal haline gelir.
Yaprakli ciğeryosunlarından Frullania
dilatata yaprağımsı biçimde sürüngen
saplıdır. Sapın alt yüzü "amfigastr" denen
iki loplu pulcuklarla kaplıdır. Yapraklar daima damarsızdır. Sporogonun bodur bir sapı, tepesinde dört yarıkla açılan
bir spor kesesi vardır. Anthoceras laevis
türünde sporofitle gametofit gözle görülür derecede esit önem taşır.
Ciğeryosunlarının soyoluş açısından ilginç yanı, türüne göre karayosunlarıyla,
suyosunlarıyla ve kibritotlarıyla önemli ölçüde benzerlik göstermesidir.
0 yorum: