Havaların ısınmaya ve soğumaya başladığı zamanlarda gökyüzünde görülen göçmen kuşların neden 'V' şeklinde uçtuğu daima bir tartışma ve merak konusu olmuştur. Bunu açıklamaya çalışanlar kuşların yönlerini bulmaya çalıştıkları için bu şekilde uçtuklarını söylerler. Peki cevap bu mu?
Asıl neden enerji tasarrufu ile ilgili. Çünkü tıpkı kuşlar gibi uçakların da kanatlarının ucunda hava burgaçları oluşur. Ve bu hava burgaçları enerjinin boşa harcandığı anlamına gelir. Resim 1'deki görüntüde uçağın arkasında daire şeklinde oluşan hava burgacını görmek mümkün. Kuşlar havadaki bu burgaçlarda bir kaldırma gücü olduğunu hissediyor ve bu ekstra gücü yazlık bölgelere yaptıkları uzun seyahatlerde kullanıyorlar. Öyleki yaşlı kuşlar gençleri bu burgaçların içine alıp halatla çekermiş gibi arkalarından sürüklüyorlar.
Bu hava burgaçlarının etkileri laboratuvar ortamında incelenmiş ve varılan sonuç; burgaç ne kadar küçük ise uçak da enerjiden o kadar tasarruf ediyor. Çözüm ise kanat uçlarını yukarı doğru bükmek. Resim 2'de de görülen ve kanatçık adı verilen bu parçalar burgaçları küçültür. Kıyaslama yapmak gerekirse kanatçıksız uçaklarda burgaçlar büyük, kanatçıklı uçaklarda ise oldukça küçüktür. (Bknz: Resim 3) Daha da detaylandırmak gerekirse mesela Atlas okyanusunu aşan seferlerde büyük bir yolcu uçağı 2.000 litre yakıt tasarrufu yapabilir.
Aerodinamikçiler bu kanatçıklarla gurur duyuyor olmalılar :) Ama göçmen kuşlara baktığımızda itiraf etmeliyizki onlar bu işi bizden çok daha iyi yapıyor.
0 yorum: