Tenis oyunu ve sayı kuralları nasıl ortaya çıktı?
Tenis maçlarında sayıların çok enteresan biçimde verildiği sizin de dikkatinizi çekmiştir. Gerçekten de çok gariptir. İngiltere'de kraliyet ailesinin gidip teşrif ettiği tenis kulüplerinin çim kortlarında hakemin birden 'Love 15' diye bağırması... Burda aslında kastettiği sayıların 0-15 olmasıdır. İyi de sıfırın aşkla ne ilgisi var? Cevabı günümüzden 400 yıl geride saklı; tenisin atası ''Jeu de paume'' denen oyunda.
Fransa'dan çıkan bu top oyunu tüm Avrupa'ya yayılmıştı. İngiltere. Almanya, İspanya ve hatta Hollanda'da top salonu denen mekanlar vardı. ''Jeu de paume'' çok sevilmişti. Paume (Fransızca) avuç içi anlamına geliyor çünkü başlarda topa elle vuruluyordu. Raketler, file ve hakem çok sonradan ortaya çıktı. Sadece oyun sahası değil, ''Jeu de paume''un kuralları da tenistekinden farklı ve daha karışık. Örneğin servis dolaylı olarak atılıyor. Dönemin hemen hemen her oyunu gibi bu oyun da parasına oynanıyor. Kaybedilen ilk top için 15 dinar ödeniyor. Bir sonraki topun kaybedilmesiyle 15 dinar daha. Böylece oyun 0-30 oluyor. Ve bu ilginç sayım tarzı sonradan tenise de uygulanmış. Ama günümüze ulaşan hiçbir belgede İngilizlerin sıfır yerine 'love' yani aşk dediklerine dair bir kayıt yok. Peki kelimenim kökeni ne? Bu oyunda işi ne?
Katolik İspanyollar çok sayıda Hollandalıyı vatanından etmiş, onları uzaklara sürmüşlerdi. Bazıları İngiltere'ye kaçtı ve adayı kendi kültürleriyle zenginleştirdiler. Sürgün Hollandalıların etkisi kendini İngilizlerin oyun sahalarında da gösterecekti. Bir oyuncu mağlup durumdayken bile aslında ne için oynadığını çok iyi biliyordu. Böyle bir durumda parasına değil şerefine oynuyordu. Para aradan çıktığında geriye şeref kalıyordu. Yani Flemenkçe'de 'love' denilen kelime. İngilizlerin Hollandalılardan aldıkları bu kelimeyi bugün teniste hala duyuyoruz. ''Şeref söz konusu''...
0 yorum: